ĐẶC ĐIỂM HUYẾT HỌC VÀ BẤT THƯỜNG NHIỄM SẮC THỂ Ở BỆNH NHÂN TÂN SINH LOẠN SẢN TỦY XƯƠNG CÓ del(5q)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm huyết học và di truyền tế bào học bệnh nhân tân sinh loạn sản tủy xương (myelodysplastic neoplasms, MDS) có del(5q) tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP.HCM.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, hồi cứu, loạt ca bệnh trên 40 bệnh nhân MDS có del(5q) tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP.HCM (01/2021–12/2025), được làm nhiễm sắc thể (NST) đồ tủy xương bằng nhuộm băng G (GTG-banding), phân loại theo WHO 2016 và ISCN 2020, chia 3 nhóm: del(5q) đơn độc, del(5q) +1 bất thường non-NST7, và nguy cơ cao (bất thường NST số 7 hoặc ≥2 bất thường bổ sung).
Kết quả: Tuổi trung bình 63,0 ± 9,1 (41–82); nữ/nam = 21/19. Thiếu máu 100% bệnh nhân (huyết sắc tố Hb trung bình 8,0 ± 1,8 g/dL): 47,5% nặng, 45,0% trung bình. Giảm tiểu cầu 62,5% (trung vị tiểu cầu PLT 70 K/μL), giảm bạch cầu trung tính 65,0%. Thể tích trung bình hồng cầu (MCV) 93,7 ± 10,9 fL. Phân nhóm WHO 2016: MDS-EB2 (35%), MDS-del(5q) (25%), MDS-EB1 (20%), AML post-MDS (12,5%), MDS-MLD (7,5%). NST đồ: 70% nhóm nguy cơ cao; 20% del(5q) đơn độc; 10% del(5q) +1 bất thường. Bất thường đi kèm phổ biến: +8 và −7 (25% mỗi loại), +21 (10%), i(17q) (7,5%). Tiểu cầu và blast tủy khác biệt có ý nghĩa giữa các nhóm NST đồ (p = 0,034; p = 0,004); blast% khác biệt giữa các phân nhóm WHO (p < 0,001).
Kết luận: Bệnh nhân MDS có del(5q) tại cơ sở chúng tôi phần lớn là người cao tuổi, có thiếu máu mức độ trung bình đến nặng, giảm nhiều dòng tế bào máu và tỷ lệ nhiễm sắc thể đồ phức tạp cao (70%). Nhóm nguy cơ cao chiếm đa số và có mức độ bệnh tiến triển hơn rõ rệt so với nhóm del(5q) đơn độc. Nghiên cứu bước đầu mô tả đồng thời đặc điểm huyết học và NST đồ của nhóm bệnh này tại Việt Nam.
Từ khóa
Tân sinh loạn sản tủy xương, del(5q), nhiễm sắc thể đồ, nhiễm sắc thể đồ phức tạp, WHO 2016, đặc điểm huyết học